Rob Brons

copyright © 2010 - 2011
Vraag van Rob Brons 17-01-2011
 
je vraag over de vriesdop die je onder de motor vond heb ik via de website ontvangen.
het is maar een geluk dat motoren daar mee zijn uitgerust, dat zie je maar!! Vriesdoppen zijn in een motor de zwakste schakel in het koelcirquit: is er niet voldoende anti vries in het systeem, maar wel (een restje) water, dan bevriest dit. Ys zal altijd iets uitzetten als het gaat dooien, en om te voorkomen dat er door dit uitzetten grote schade aan de motor aangebracht kan worden zitten die vriesdoppen erin. De druk die ontstaat door het uitzettende ys wordt hierdoor opgevangen en inderdaad, zoals jij nu hebt ervaren, vindt je zo'n dop dan ergens onder de motor.
Ik ben zo onbescheiden, hoewel je er niet naar vraagt (maar voor andere lezers van dit antwoord op de site kan het interessant zijn), toch even het volgende. In het najaar, wanneer de boot wordt opgelegd voor de winterperiode, moet de motor voorbereid worden om vorstschade te voorkomen. Het beste is het om te beginnen met de buitenkraan van het koelwater te sluiten, en vervolgens via de aftappunten in de motor alle water uit het blok te laten lopen, waarbij niet vergeten moet worden om ook aan de bovenzijde van de motor ergens een ventiel open te draaien zodat er geen vacuum gezogen wordt. Als alle water uit het motorblok is gelopen, de aftappunten weer dichtdraaien (vergeet niet om pakkingmiddel te gebruiken). Zorg er vervolgens voor dat je plm 5 ltr antivies of koelvloeistof hebt klaarstaan. Start de motor, en laat die 5 liter antivries via de koelwater inlaat (de wierpot) langzaam door de motor lopen. Als je langzaam giet zorg je er vanzelf voor dat de koelvloeistof overal komt, want het is heel belangrijk dat ook langs de thermostaat vloeistof loopt. Langzaam gieten veroorzaakt dat de motor sneller warm wordt waardoor de thermostaat iets open gaat staan.
O.k. tot zover. Nu de vriesdop. je vroeg hoe deze te monteren. Dat gaat als volgt. Je begint met het goed schoonmaken van de ruimte waar de nieuwe dop in moet komen. Er mogen geen resten van lijm of afdichtmiddel achter blijven. Daarna ontvet je de boel goed.
Voor het bevestigen van de vriesdop moet je een dopmoer uit je gereedschap nemen die net in de dop past (dus vooral niet een veel kleinere dopmoer, want dan vervorm je de vriesdop). Voordat je de vriesdop plaatst moet je de rand in zowel de motor als om de vriesdop insmeren met blauwe (!!) Loctite. Dan zet je vervolgens de dop met dopmoer er tegenaan tegen het blok en tik rustig, zonder geweld, de dop in de uitsparing in het motorblok. Het beste kun je een houten hamer nemen, daarmee heb je minder risico op toch te veel geweld. Tik de dop netjes in de ruimte, en vast is vast!
Ik raad je aan, als je vervolgens de motor weer gaat starten, om je werk te controleren als de motor al even, bijvoorbeeld een minuut, loopt. Kijk na of er langs de dop geen water lekt, maar kijk ook bij de andere doppen, die er niet uit gevroren zijn!! Sowieso is een algehele controle rondom de motor noodzakelijk, want je moet er wel zeker van zijn dat er niet toch ergens nog andere vorstschade is aangebracht.
Veel succes!!
Arthur Verheijen
 
Vervolg van de belevenissen van Rob Brons en zijn conversatie met Arthur over de vriesdoppen. 24-01-2011
 
Hallo Arthur,
Gister de met Locktight ingesmeerde-vriesdop erin "geslagen" mbv een pijpsleutel en een vuisthamer. Ging niet al te moeilijk. Had een oud verlengstuk genomen en hier een ronde kop aan geslepen , daarmee nog een subtiele tik gegeven in het midden van de vriesdop zodat deze zich permanent afdichtte. Zier er nu iig net zo uit als de andere doppen.
Motor warm laten lopen , en verder niets aan lekkage of andere afwijkingen gevonden gelukkig. Vandaag een rondje gevaren; loopt weer als een zonnetje...
Groot was mijn teleurstelling dan ook dat ik toch naar huis moest fietsen....Had even aangemeerd voor een bakkie bij m'n moeder . Toen ik de terugreis weer wilde beginnen liep de motortemperatuur al snel op .Na een blik achter de boot zag ik het al: geen water uit de uitlaat. Dus uiteindelijk toch maar de waterpompdeksel eraf geschroefd ( waarom zit daar eigenlijk geen kijkglaasje..?) en geconstateerd dat er een schoepje was afgebroken van de impeller.! Wat zijn dat toch een ondingen. Deze zat er nog geen jaar in!( Vreemd trouwens dat een schoepje eraf de hele pompwerking uitschakelt..! )
Kon de boot achterlaten bij een jachthaven in de buurt. De havenmeester aldaar had ook nog even gekeken. Keek nog naar het wierfilter en beweerde dat deze eigenlijk te laag zat, volgens hem zou die boven de waterspiegel moeten zitten. Want als die lek zou raken zou de boot vollopen en dus zinken...
Wat denk jij? Ze zitten toch bij alle Albins op die plek..? ( onder de vloer bij de uitlaat).
Bovendien draai je de buitenkraan dicht als je niet vaart dus zou dat alleen kunnen gebeuren met lopende motor.
Nou ja, morgen maar weer twee impellers bestellen bij De Bruijn a 50,- p/stuk(!)...heb ik er meteen eentje als reserve.
Waarom zijn ze eigenlijk niet van metaal , net zoals bij een waterpomp in een auto? Of vraag ik nou iets raars...?
Met vriendelijke groet weer,
Rob Brons
 
Antwoord van Arthur
 
Hoi Rob,
je nieuwste ervaring heb ik gelezen. Erg fijn dat we met je mee mogen genieten van al je avonturen.....!!
Tja, je snapt natuurlijk al wel dat ik er weer een visie op heb....en ik ben me bewust dat ik je soms confronteer met dingen die je misschien liever niet zou horen, maar die ik toch aan je laat weten om je boot varende te houden, voor zover ik daar natuurlijk invloed op kan/mag hebben.
Allereerst het wierfilter. De havenmeester waar je gestrand bent heeft gelijk en jij hebt gelijk. Het wierfilter zit van fabriekswege te laag! Onbegrijpelijk waarom de werf dit deed (kosten??), want een wierfilter moet echt boven de waterlijn gemonteerd worden; gaat het filter kapot of wordt het deksel niet goed gemonteerd na schoonmaken, dan loopt de boot vol. Ja, zul je zeggen, dan sluit ik de buitenkraan toch........Dat klopt, maar in een eerdere mail van jou is al vastgesteld dat de buitenkraan in jouw boot niet meer volledig afsluit!!!! Het wordt nu dus echt hoogste tijd, Rob, om tot actie over te gaan, en een nieuwe buitenkraan te monteren, want dit komt niet goed!! Je boot moet echt de kant op!
Als ik, om welke reden dan ook, een Albin onder handen krijg, vraag ik bij wijze van spreken de opdrachtgever niet eens om toestemming, maar verplaats ik het wierfilter tot boven de waterlijn. Het is een kwestie van twee stukken gewapende slang en vier slangklemmen, en een half uur werk. Ik verplaats het wierfilter meestal naar de bergruimte in de stuurboord zitbank in de kuip, waar dat kleine houten luikje is, meteen achter de stuurbank.
Dan, de impeller. Nu komt er weer iets wat je niet leuk gaat vinden!! Je schrijft dat de huidige impeller een blad kwijt is en dat daardoor de pomp niet meer werkt. Nu, dat is te betwijfelen, want een impeller met een blad minder blijft wel degelijk nog werken! Grote kans echter dat dat ene rubber blad in het koelkanaal van de motor terecht is gekomen en daar een afsluiting geeft, waardoor de temperatuur van de motor plotseling stijgt tot onacceptabele hoogte. Hij krijgt simpelweg niet of onvoldoende koeling en dan gaat het ook weer fout. Een te koude motor is niet goed, maar een te hete motor geeft al snel onherstelbare schade!!
Dat je impeller nu al kapot is, is niet normaal. Een impeller kan een paar jaar mee, tenzij de motor droog is gelopen. Is de binnenkant van je pomp nog wel netjes, is er bij eerder vervanging misschien iets beschadigd? Een impeller moet draaien in een volledig onbeschadigde gladde ruimte; schade ontstaat al als de impeller met bijvoorbeeld een schroevendraaier wordt verwijderd waarbij de zijden van de pomp worden geraakt......
Ik heb dit probleem wel eens eerder meegemaakt, en je kunt proberen met een waterslang water tegen de richting in te pompen vanaf de uitgang van het koelcirquit, daar waar het koelwater in de uitlaat wordt geinjecteerd. Je moet dan een tuinslang nemen en het water laten stromen a.h.w. tegen de richting van de koelwaterstroom in. Het kan zijn dat het rubber dan loskomt en er aan de andere kant weer uitspoelt....dan heb je geluk! Wel erg goed opletten dat je met deze methode niet water in de motor zelf (cilinders) laat komen, want dan is het ook volledig einde oefening van de motor. En als je dit gaat doen, moet de waterpomp open liggen en de impeller er af; vanzelfsprekend een bakje er onder zetten zodat je kunt zien of het rubber terug is gekomen.
In sommige gevallen is het voldoende een nieuwe impeller te plaatsen, de motor te laten lopen en door de wat hogere opbrengst van de waterpomp-met-nieuwe-impeller wordt het verloren gegane rubbertje door de koelwaterleiding gedrukt en komt dan aan de achterzijde vanzelf in de uitlaat terecht. Beste controle: nieuwe impeller er op, motor starten en bij de uitlaat kijken of en wat er uit komt. Omdat de motor dan nog koud is, mag je gerust even wat meer gas geven zodat er meer druk op het systeem komt, maar vrij snel zal er toch water uit de uitlaat moeten komen. Zo niet, motor stoppen en lees bovenstaand nog een keer.
Kijk, voordat je bovenstaand gaat uitvoeren, eerst of het rubber misschien ergens vooraan bij de pomp is vastgelopen, direct bij de doorgang van de pomp naar de motor. Een dun ijzerdraadje helpt je hierbij om te voelen of je snel weerstand ondervindt.
Rob, ik hoop dat ik je niet al te bang heb gemaakt, maar het door jou aangegeven probleem vraagt om een goede behandeling wil het niet erger worden. Ik wens je wederom veel wijsheid (en in dit geval ook een beetje geluk) toe
Arthur
 
Vraag van Rob Brons 24-02-2010
 
Door al je vakkundige antwoorden op gestelde vragen hoop ik dat je die van mij wellicht ook kunt beantwoorden.
In mijn Albin "Jacobus" ligt nog een echte Albin AD-2. Loop t nog steeds lekker , verbruikt amper olie en geen noemenswaardig rook uit de uitlaat, bij rustig vaargedrag. Maar vanaf het moment dat ik hem kocht duurde het aanslaan altijd behoorlijk lang. Ook met de "choke"-installatie wilde het niet lukken. Nu kon ik dat altijd wel opvangen met een spuitbusje start-piloot bij een koude start met de gashandel op maximaal. Echt happy wordt ik daar niet van; 't is natuurlijk een beetje een paardemiddel, maar een of twee keer spuiten in het luchtfilter en hop, daar gaatdie. Is de motor eenmaal warm is er verder geen probleem meer met aanslaan onderweg.
Nu met de winter , temp rond het vriespunt, gaat zelfs het starten met het spuitbusje ook steeds moeizamer. Na een stuk of 6 startpogingen van ongeveer 15 sec (langer wil ik de startmotor en accu niet belasten ) slaat ie dan uiteindelijk aan...
Zou dit het begin van het einde zijn voor de motor? Of is het misschien normaal bij deze temperaturen .Denk je dat er nog wel wat aan te doen is, 't is natuurlijk een oud beestje...een revisie? misschien dat de compressie ondertussen wel flink is afgenomen. Zou het daar aan kunnen liggen ?
Nou ja, ik hoor het wel.
Vriendelijke groet en complimenten voor de vernieuwde site!
Rob Brons

 

Antwoord:

 

Hoi Rob,
jouw probleem, ja dat kan eigenlijk maar een ding zijn, en dat is verminderde compressie.
Dat kan zowel aan de zuigerveren liggen, als in de kop rond de kleppen. In beide gevallen is er sprake van olieverbruik, maar dat kan inderdaad minimaal zijn.....maaaaarrrrrrrrr...het kan ook zijn er in zeer geringe mate dieselolie bij de smeerolie komt, waardoor je denkt dat er nauwelijks olieverbruik is, maar dat is er wel, alleen zal de dieselolie die heel langzaam de smeerolie verdunt het oliepeil per saldo dus weinig laten zakken.
Hoe kom je er achter wat er aan de hand is, althans, waar de compressie minder wordt? Zoals jij het beschrijft, start de motor goed als ie warm is. Dat duidt met een grote peil naar versleten zuigerveren! In koude toestand nl. geven die ruimte, en dus zal er minder compressie zijn omdat de samengeperste lucht in de cilinder gedeeltelijk langs de zuigerveren het carter in verdwijnt. Is de motor eenmaal warm, dan is die ruimte zo gering dat het compressie verlies zo gering is dat de motor gewoon start.
Zou het probleem ontstaan door lekke kleppen (feitelijk lekkende klepstelen, de rubbers hieromheen zijn dan versleten, dan zou de motor ook als ie warm is slechts starten). Om er heel zeker van te zijn kun je een compressietest laten doen, je hebt hier speciaal gereedschap voor nodig. Test de compressie bij koude motor, de motor moet dan gestart worden maar zodanig dat hij niet kan aanspringen ( de stopknop dus in werking houden).
Een ouderwets trucje , om de dure compressietest uit te stellen, is het volgende: koude motor- via de voorgloeistift of via de injector (welke het gemakkelijkste los te maken is) laat je een paar druppels smeerolie op de zuigers druppelen. Doe dit bij beide cilinders. Monteer de stift weer en start de motor. Start hij redelijk tot goed (in ieder geval aanmerkelijk beter dan normaal) dan heb je dus compressieverlies op de zuigers. Blijft hij dan slecht starten zoals gebruikelijk) dan heb je waarschijnlijk te maken met versleten klepgeleiders.
Hoe los je dit op? Nou, door eerst te sparen!!!!
Een koprevisie is nog wel te overzien, als je een bedrijf vindt die dit met deze oude motor verantwoord kan doen.
Zouden de zuigerveren gereviseerd moeten worden, dan moet de hele motor los en uit elkaar, en dan ben je financieel aan de beurt. Indien het dat geval is, dan is overweging van een nieuwe motor zeker aan te bevelen. Wat je ook doet, het blijft een oude motor en als er eenmaal drastisch aan dergelijke motoren wordt gesleuteld is dat meestal het begin van het eind. Het ene is vervangen, dan gaat het andere kapot, het is in een motor een samenspel en deels vervangen aan inwendige onderdelen is meestal het begin van de puinhoop. Dus overweeg heeeel goed wat het je allemaal waard is.
Het klinkt misschien negatief wat ik je allemaal vertel, maar ik wil je vooral graag behoeden voor een hoop ellende!! In de jarenlange ervaring die ik toch heb opgebouwd met boten is er nog nooit een deelrevisie geweest waar niet binnen afzienbare tijd tijd toch een complete revisie nodig was, of totale vervanging. Vergeet hierbij niet, dat de Albin motoren indertijd zeer goed waren, maar dat revisie in deze tijd wel mogelijk is, maar je blijft aanlopen tegen onderdelenvoorziening, deze wordt per dag slechter. Het zijn geen courante motoren meer, en hoeveel je er ook aan besteedt, je boot wordt er geen cent méér waard door. Zet je er, maar nu maak ik een grote stap, een nieuwe motor in, dan betekent dat niet dat je dat totale bedrag meteen in meerwaarde van de boot kunt omzetten, maar het wordt er wel een stuk beter van.
Ik weet zeker dat ik nu gedachten bij je hebt losgemaakt. Houd me svp op de hoogte van hoe het met die gedachten gaat....ik ben erg geïnteresseerd!! vergeet daarbij niet dat we je via de Kring in een aantal opzichten kunnen helpen om het allemaal wat overzichtelijker te houden.
veel wijsheid, Rob!!
 
Hartelijke groet
Arthur Verheijen

                                    

 

 

 

 

 

                 

 

                                    Vraag en Antwoord 

                                                Home